Morze Martwe

Morze Martwe (arab. ألبَحْر ألمَيّت, Al-Bahr al-Majit, hebr. יָם הַ‏‏מֶ‏ּ‏לַ‏ח, Jam haMelach, Morze Soli) - słone jezioro bezodpływowe położone w tektonicznym Rowie Jordanu, na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii.

Położenie

Morze Martwe leży w północnej części tektonicznego Rowu Jordanu - ryftu ciągnącego się na południe od Afryki Wschodniej na pograniczu Izraela i Jordanii. Znajduje się między wysokimi klifami i górami. Od strony zachodniej wznoszą się Góry Judzkie, a od wschodniej Płaskowyż Moabski

Historia i nazewnictwo

Ok. 17 tys. lat temu poziom wody Morza Martwego był tak wysoki, że łączyło się ono z leżącym na północ Jeziorem Tyberiadzkim.

W ciągu wieków przylegały do niego różne nazwy: Cuchnące Morze, Diabelskie Morze czy też Jezioro Asfaltowe. W Biblii nazwano je Morzem Słonym oraz morzem Araby. Według tradycji akceptowanej przez wielu uczonych głęboko na dnie leżą ruiny Sodomy i Gomory. Dlatego jest ono także znane jako Morze Sodomy lub Morze Lota - opisanego w Biblii świadka tragicznych wydarzeń związanych z tymi miastami. W pobliżu Morza Martwego znajduje się starożytna twierdza Masada oraz miejsce odnalezienia zwojów z Qumran.

Niezwykłe stężenie soli sprawia, że na powierzchni z łatwością unoszą się ludzie nieumiejący pływać. Rzymski wódz Wespazjan, chcąc sprawdzić to zjawisko, kazał wrzucać do wody jeńców.

Geografia

Lustro wody znajduje się w najniższym punkcie Ziemi, 418 m p.p.m. (i ciągle się obniża). Powierzchnia jeziora wynosi 1 020 km2, a maksymalna głębokość - 399 m. Jezioro to wykazuje bardzo duże zasolenie - średnio 276‰. Na powierzchni zasolenie wynosi ok. 22%, a na głębokości 50 m - 36%.

Długość jeziora rozciągającego się południkowo wynosi 76 km, a szerokość 4,5-16 km. Linia brzegowa jest dość wyrównana, z wyjątkiem półwyspu Lisan (język) dzielącego Morze Martwe na część głębszą północną i płytszą południową (ok. 6 m głębokości).

Ponieważ morze jest tak nisko położone, woda z niego nie odpływa. W XX wieku ilość wody wpływającej do Morza Martwego zmniejszyła się z powodu wykorzystywania części wód Jordanu przez Izrael i Jordanię, a także zmian klimatycznych. Znaczne parowanie powoduje obniżanie się lustra wody i wytrącanie pokładów soli. W upalny dzień odparowuje aż siedem milionów ton - wyjaśnia to dlaczego morze się nie rozszerza. Ale w przeciwieństwie do wody, która wyparowuje, sole i inne minerały pozostają. Dlatego jest ono najbardziej słonym akwenem na Ziemi.

W związku z tak dużym zasoleniem w Morzu Martwym prawie zupełnie nie ma życia organicznego, za to z wody pozyskuje się znaczne ilości soli kuchennej i potasowej (zasoby oceniane na 43 mld ton).

Wykorzystuje się również lecznicze działanie wód i osadów błotnych; w okolicy znajdują się liczne uzdrowiska.

W starożytności zachęcono do picia wody w przekonaniu, że ma właściwości lecznicze. Dzisiaj już się tego nie zaleca, uważa się natomiast, że słona woda oczyszcza organizm. Znane są natomiast inne właściwości tego rejonu. W tak nisko położonym terenie powietrze jest bogatsze w tlen. Dodatkowo jest nasycone bromkami. Poza tym bogate w minerały czarne błoto oraz gorące źródła siarkowe spotykane wzdłuż wybrzeża wykorzystuje się do leczenia chorób skóry i stawów. Przez lata ceniono też kosmetyczne i lecznicze właściwości balsamu pozyskiwanego z drzewa które tu niegdyś rosło.

Fauna i flora

Średniowieczni podróżnicy przynosili wiele wieści o wyjałowionym morzu, całkowicie pozbawionym ptaków, ryb i roślinności. Sądzono wręcz, że unoszące się nad nim opary są zabójcze. W ten sposób rozeszła się fama o martwym, cuchnącym morzu. Prawdą jest, że z powodu wysokiego zasolenia żyją tam tylko niektóre formy bakterii, każda zaś ryba, która nieszczęśliwie dostanie się tam z prądem rzeki szybko ginie.

W samym morzu nie ma sprzyjających warunków do życia, ale inaczej jest na terenach przyległych. Chociaż spora ich część jest pustynna, można znaleźć oazy z wodospadami i roślinami tropikalnymi. W regionie tym jest też sporo dzikich zwierząt. Występują tam 24 gatunki ssaków, między innymi wilk, kot arabski i koziorożec nubijski. Źródła słodkiej wody pozwalają żyć wielu płazom, gadom i rybom. Morze Martwe leży na głównym szlaku migracji ptaków, naliczono ich przeszło 90 gatunków. Należą do nich m.in. bocian czarny i biały, sęp płowy oraz ścierwnik biały.

Asfalt

Jednym z najbardziej intrygujących zjawisk morza martwego jest wydobywanie się z niego bituminu (asfaltu). którego grudy pojawiają się na powierzchni wody. W roku 1905 w czasopiśmie The Biblical World wspomniano o ogromnej bryle ważącej ok. 2 700 kilogramów, którą znaleziono na brzegu w roku 1834. Niektórzy sądzili, że asfalt odrywa się od dna morza i wypływa na powierzchnię wskutek trzęsień ziemi Bardziej prawdopodobne jest to, że asfalt wydostaje się z głębi ziemi poprzez szczeliny lub struktury zwane diapirmi. Gdy dotrze do dna morza i uwolni się od soli wypływa na powierzchnie.

Komunikacja

Przy południowej części Morza Martwego znajduje się izraelskie lotnisko Bar Yehuda, które obsługuje czarterowe loty turystyczne oraz samoloty prywatne.

Шаблон:Przypisy

Zobacz też

Шаблон:Commonsall

  • Geografia Izraela
  • Masada
  • Qumran

Linki zewnętrzne

Wymienione w następujących kategoriach:
Zostaw komentarz
Wskazówki i porady
Zorganizowane przez:
Rafi Syed
28 december 2012
Just before the northernmost checkpoint on Hwy 1, pull into the parking lot on the left, hop over the barricade on the right, walk down to the sea and a fresh water spring. Perfect spot for your dip.
Lebanon Taxi
14 may 2017
Unimaginable floating free , I've been told about it , but seeing and trying is believing .
Reem
13 october 2014
Worth visiting ❤️ I couldn't believe it when I floated ???? !! The mud is so good for your skin, don't skip mudding ???? I highly recommend Dead Sea for short holidays (2 - 4 days) ! Stay in Mariott
Michal Hanisch
3 january 2019
The places where you can enjoy relaxing in Dead sea without paying huge amount of money are getting short... Try small not official road northside from Ein Gedi Hot Spring resort. Park and walk down.
Earl Torris
31 december 2016
Hard to talk about someplace that has so much history around the area. Swam/floated in the Sea on Dec. 28 and had a great time. Another bucket list place marked off.
Sunny 105.1
15 august 2011
Sunset at the lowest point on Earth is one of the most incredible spectacles you can witness, with amazing reds and oranges torching the sky over the mountains of the holy land.
Pokaż więcej komentarzy
foursquare.com
8.0/10
憑き狐娘, Ksenia Karetnaya oraz 351 109 więcej osób zostały tutaj
Sehatty Resort

rozpoczynając $83

Ein Gedi Kibbutz Hotel

rozpoczynając $131

HI Ein Gedi Hostel

rozpoczynając $37

HI Massada Hostel

rozpoczynając $40

Kfar Hanokdim

rozpoczynając $315

TRYP by Wyndham Jerusalem Bat Sheva

rozpoczynając $0

Polecamy zabytki w pobliżu

Widzieć wszystko Widzieć wszystko
Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Ein Gedi

Ein Gedi (wł. En-Gedi lub Engaddi; hebr. עין גדי; pol. Źródła

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Cave of Letters

The Cave of Letters is a cave located in the Dead Sea area that

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Macheront

Macheront (arab. Jebel al-Misznaqa lub ِقلة المشناقى Qalaat al-M

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Masada

Masada (hebr. מצדה Mecada; zlatynizowana forma słowa מצודה - 'forteca'

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Mar Saba

Wielka Ławra św. Saby, znana w arabskim jako Mar Saba (heb. מנזר מרסבא

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Herodion

Herodion (hebr.: הרודיון; arab.: Jebel Fureidis, łac. Herodiu

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Hyrkanium

Hyrkanium (arab. Chirbet el-Mird) – jedna z fortec Heroda Wielkiego u

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Judea

Judea (gr. Ιουδαία, łac. Iudaea) to nazwa Judy używana od IV w. p.n.e

Podobne atrakcje turystyczne

Widzieć wszystko Widzieć wszystko
Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Jezioro Tyberiadzkie

Jezioro Tyberiadzkie (hebr.: ים כנרת, Jam Kineret; arab.: بحيرة

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Jezioro Kraterowe

Jezioro Kraterowe (ang. Crater Lake) – najgłębsze jezioro Stanów Zjed

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Dolina Hula

Dolina Hula (hebr. עמק החולה, `Emeq ha-Hūlāh) – rolnicza dolina poło

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Minnewater

Minnewater or Love Lake is a lake in the center of Bruges, Belgium

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Jökulsárlón

Jökulsárlón (isl. 'laguna lodowcowa') – jezioro w południowej Islan

Zobacz wszystkie podobne miejsca