Jaskinie lodowe w Silica

Silická ľadnica

206 osoby zostały tutaj
3.5/10

Silická ľadnica (węg. Szilicei Jeges-barlang; pol. Silicka Jaskinia Lodowa) – jaskinia krasowa w Krasie Słowacko-Węgierskim na Słowacji. Długość korytarzy jaskini wynosi ok. 1100 m, głębokość - 110 m. Obok jaskini Bezodná ľadnica jest drugą z jaskiń lodowych na terenie Krasu Słowackiego. Uznawana jest za najniżej położoną klasyczną jaskinię lodową na świecie, spośród usytuowanych w strefie klimatów umiarkowanych do 50º szerokości geograficznej.

Położenie

Jaskinia znajduje się na Płaskowyżu Silickim (słow. Silická planina), niespełna 2 km na południowy zachód od wsi Silica. Otwór wejściowy w formie przewieszonego portalu o rozmiarach ok. 30 x 30 m, którego górna krawędź leży na wysokości 503 m n.p.m., znajduje się w leju krasowym. Posiada ekspozycję ku północy i jest obrośnięty gęstą roślinnością.

Geneza – morfologia

Silicka Jaskinia Lodowa jest jaskinią typu zapadliskowego. Powstała na przełomie er (ok. 2000 lat temu) na skutek zawalenia się stropu dużej sali starszej jaskini, usytuowanej w niższych partiach górotworu, budowanego tu jasnymi triasowymi wapieniami (tzw. wettersteinskimi) płaszczowiny silickiej. Powstała w ten sposób przepaść w formie rozchylonej kieszeni szerokiej na 32 m i 12 m wysokiej, której dno z czasem uszczelniło się na tyle, by ograniczyć do minimum wymianę powietrza z dawnym systemem jaskiniowym, wymytym przez Čierny potok. Na skutek tego zimne masy powietrza, które nagromadziły się w przepaści zimą, zalegają w niej zwykle przez cały rok, pozwalając na utrzymanie się w jaskini różnorodnych utworów lodowych. Wyjątkowość jaskini podnosi to, że średnia roczna temperatura powietrza w jej otoczeniu wynosi 6,8 °C, a ilość dni mroźnych jest tu niewielka w porównaniu do ilości dni ciepłych lub bardzo ciepłych.

Według danych z lat 60. i 70. XX w. powierzchnia lodu podłogowego w minimalnym zasięgu wynosiła ok. 710 m², co przy średniej grubości lodu ok. 30 cm dawało 213 m³ lodu. Przy zasięgu maksymalnym powierzchnia lodu wynosiła 970 m², co dla średniej wówczas grubości lodu daje ok. 340 m³ lodu.

Główna, skośnie opadająca część przepaści jest na głębokości 45 m ograniczona wysokim na 12-15 m lodospadem, który dzieli ją na dwa piętra. Na dnie przepaści znajduje się otwór, z którego ok. 20-metrowy ciasny korytarzyk prowadzi do Sali Archeologicznej (Archeologicky dóm) o długości 80 m, szerokości 25–40 m i wysokości 2–10 m. Po jego południowej i zachodniej stronie płynie Čierny potok, którego przepływ waha się od 1 do ponad 20 m³/s. Dalsze fragmenty jaskini, o rozwinięciu głównie horyzontalnym, w postaci większych sal połączonych wąskimi korytarzykami i syfonami, ciągną się wzdłuż biegu Čierneho potoka. Za syfonem „Kufr” (dł. 65 m) znajdują się korytarze i sale odkryte przez nurków z zespołu Speleoaquanaut w 1988 r. Największa z sal o nazwie „Karina” ma wysokość 43 m i strop grubości ok. 70 m. Wody Čierneho potoka płyną pod ziemią do niedalekiej Jaskini Gombaseckiej, w której tworzą podziemny kanion, po czym wypływają na powierzchnię w Czarnym Wywierzysku (słow. Čierna vyvieračka).

Flora i fauna

Obszar wejściowy jaskini umożliwia obserwację zjawiska inwersji wysokościowej rozmieszczenia gatunków flory i fauny. Dzięki specyficznemu mikroklimatowi, zimnemu i wilgotnemu, wytworzyły się tu – na małej wysokości n.p.m. - warunki do życia zimnolubnych gatunków roślin i zwierząt, typowych dla wyższych partii gór. I tak np. spośród bezkręgowców żyje tu kilka rzadkich form troglofilnych gatunków chrząszczy Duvalius bokori var. gelidus i Duvalius microphtalmus ssp. hungaricus, które występują jedynie na Płaskowyżu Silickim w Krasie Słowacko-Węgierskim. Spotykany tu krocionóg Hylebainosoma tatranum jest endemitem zachodniokarpackim. Wśród szeregu gatunków pająków na ścianach jaskini można spotkać m.in. kosarza Ischyropsalis manicata. Podczas badań malakofauny Płaskowyżu Silickiego okazało się, że jest ona tu stosunkowo uboga w gatunki. Tymczasem w Silickiej Jaskini Lodowej stwierdzono 25 gatunków mięczaków. W okresie zimowym w jaskini zimuje kilka gatunków nietoperzy, m.in. nocek duży i podkowiec mały, a sporadycznie i rzadszy nocek Natterera.

Archeologia

Badania archeologiczne prowadzone w Silickiej Jaskini Lodowej wykazały, że jej system był zamieszkany przez człowieka w okresie przed zawaleniem się stropu dawnej jaskini i powstaniem zalodzenia w tak utworzonej przepaści. Znaleziska z Sali Archeologicznej potwierdzają bytność w niej człowieka w młodszym paleolicie oraz w epoce brązu. Następne chronologicznie znaleziska pochodzą z epoki żelaza (kultura halsztacka). Ostatnie związane są z Celtami i pochodzą z późnego okresu lateńskiego (I w. p.n.e.).

Historia

Jaskinia była znana okolicznej ludności od bardzo dawna. Najstarszy opis jaskini sporządził w 1719 r. Georg Buchholtz młodszy. Matej Bel wspomniał ją następnie w swym opisie żupy turniańskiej z 1744 r. Do Archeologického dómu jako pierwszy dotarł w 1931 r. słowacki speleolog Ján Majko, który przewidział, że wody Čierneho potoka płyną do Czarnego Wywierzyska. Dalszą część ciągu jaskiniowego, biegnącą wzdłuż Čierneho potoka, pokonali w 1988 r. płetwonurkowie czescy (p. wyżej).

Ochrona jaskini

W 1973 r. jaskinia została objęta (wraz z sąsiednią Jaskinią Gombasecką) ochroną jako chránený prírodný výtvor (CHPV). Wyznaczona strefa ochronna objęła również szereg przyległych form krasowych, jak leje krasowe, przepaście, wywierzyska itp. W 1995 r. wraz z innymi jaskiniami Krasu Słowacko-Węgierskiego jaskinia została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego UNESCO.

Znaczenie turystyczne

W 1979 r. jaskinia w części wejściowej została (kosztem ok. 650 000 Kčs) udostępniona do samodzielnego zwiedzania turystycznego. Prowadzą do niej betonowe schodki zejściowe zabezpieczone poręczami. Z betonowego tarasu u ich końca można zajrzeć w głąb jaskini i ujrzeć lodospad oraz pomniejsze formy jej zalodzenia. Dalsze ciągi jaskini są dla turystów niedostępne. Do jaskini wiedzie krótki (ok. 5-6 min) szlak łącznikowy od żółto znakowanego szlaku turystycznego Silica – Slavec.

Bibliografia

  • Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ​​;
  • Ďurček Jozef a kolektív: Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR, č. 41, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1989, ​​;
  • Hochmuth Zdenko: Krasove územia a jaskyne Slovenska, wyd. Ústav geografie, Prírodovedecká fakulta Univerzity P.J. Šafárika v Košiciach, Košice 2008, s.134;
  • Lucinkiewicz Anton: Silická ľadnica sprístupnená, w: „Krásy Slovenska” R. LVII, nr 6/1980, s. 254-255;
  • Slovenský kras – Domica. Turistická mapa 1:50 000, wydanie 3, wyd. VKÚ Harmanec 2007, ​​.
Kategorie:
Zostaw komentarz
Wskazówki i porady
Zorganizowane przez:
Nie ma jeszcze żadnych wskazówek ani podpowiedzi dla Silická ľadnica.Może będziesz pierwszym, który opublikuje przydatne informacje dla innych podróżników?:)
Lokalizacja
Mapa
Adres

Wskazówki
Referencje

Silická Brezová na Foursquare

Silická ľadnica na Facebook

Irota EcoLodge

rozpoczynając $0

Hunguest Hotel Palota

rozpoczynając $152

Hotel Stela

rozpoczynając $0

Hotel Stela

rozpoczynając $44

Boutique hotel Pracháre?

rozpoczynając $85

Penzión Zlatý Jele?

rozpoczynając $57

Polecamy zabytki w pobliżu

Widzieć wszystko Widzieć wszystko
Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Jaskinia Gombasecka
Słowacja

Jaskinia Gombasecka (słow. Gombasecká jaskyňa) - jaskinia wc

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Słowacki Kras
Słowacja

thumbnail|right|220 px|Widok na Zádielską dolinęSłowacki Kras - (sł

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Park Narodowy Krasu Węgierskiego
Węgry

Park Narodowy Krasu Węgierskiego (węg. Aggteleki Nemzeti Park) leży w

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Domica
Węgry

Jaskinia DomicaDomica – słowacka część słowacko-węgierskiej Jaskini

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek w Kieżmarku
Słowacja

Zamek w Kieżmarku – zespół zamkowy usytuowany w mieście Kieżm

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Castle of Betliar
Słowacja

Castle of Betliar (Slovenčina: Kaštieľ v Betliari) jest atrakcją tur

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Ochtińska aragonitowa jaskinia
Słowacja

Ochtińska aragonitowa jaskinia (sł. Ochtinská aragonitová jas

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Edelény
Węgry

Edelény – miasto na Węgrzech, w komitacie Borsod-Abaúj-Zemplén, siedz

Podobne atrakcje turystyczne

Widzieć wszystko Widzieć wszystko
Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Eisriesenwelt
Austria

Eisriesenwelt, Świat lodowych olbrzymów - system lodowych jaskiń zn

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Scărişoara Cave
Rumunia

Scărişoara Cave (Română: Peştera Scărişoara) jest atrakcją turysty

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Kungurska Jaskinia Lodowa
Federacja Rosyjska

Kungurska Jaskinia Lodowa (ros. Кунгурская ледяная пещера, Kungursk

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Coudersport Ice Mine
Stany Zjednoczone

Coudersport Ice Mine jest atrakcją turystyczną, jeden z Jaskinie l

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Decorah Ice Cave State Preserve
Stany Zjednoczone

Decorah Ice Cave State Preserve jest atrakcją turystyczną, jeden z J

Zobacz wszystkie podobne miejsca