Zamki w Veľký Šariš

Zamek Szaryski

13 osoby zostały tutaj
6.7/10

Zamek Szaryski (sł. Šarišský hrad, węg. Sáros Vár) – ruiny dużego (4,5 ha) zamku, zaliczanego do największych na Słowacji. Wejście w obręb murów prowadziło przez barbakan z podwójną bramą, do której dostępu bronił most zwodzony przerzucony nad wciąż widoczną fosą.

Położenie

Ruiny rozciągają się na wierzchołku wyraźnego wzniesienia (Šarišský vrch) 570 m n.p.m., wznoszącego się nad miasteczkiem Veľký Šariš, 8 km na północny zachód od miasta Prešov we wschodniej Słowacji. W średniowieczu zamek miał strategiczne położenie, gdyż można było z niego kontrolować szlaki wiodące z południa Węgier do Polski i z zachodu przez Spisz i Szarysz na Ruś.

Historia

Wokół wzgórza znaleziono liczne ślady osadnictwa wczesnosłowiańskiego, co poświadczają również nazwy okolicznych wzgórz Stráž, Lysá Stráž czy Hradová hora i odnajdywane tam pozostałości ziemnych umocnień. Prawdopodobnie pierwotnie szczyt wzgórza stanowiły właśnie umocnienia ziemno-kamienne, które okazały się niewystarczające podczas najazdów tatarskich na Węgry w połowie XIII w. Po tych wydarzeniach przystąpiono do budowy murowanego zamku.

W dokumencie wydanym przez króla Belę IV w 1262 roku po raz pierwszy wspomina się zamek jako castrum Sarus, należał on wtedy do domeny królewskiej. Od ostatniego z Arpadów Andrzeja III zamek otrzymał palatyn Amadej Aba i prawdopodobnie stał się on jego główną siedzibą.

Podczas konfliktu synów Aby: Jana, Mikołaja, Dawida i Władysława z królem Karolem Robertem (będącego pokłosiem wcześniejszego buntu samego Amadeja i układania się przez niego z Máté Csákiem) zamek był oblegany przez wojska królewskie. Pomimo kilkutygodniowego oblężenia załoga broniąca zamku nie poddała się a działania wojenne zakończyła dopiero bitwa pod Rozhanovcami koło Koszyc 15 czerwca 1312 roku, w wyniku której wojska królewskie rozbiły buntowników. Po przegranej bitwie załoga zamku poddała się bez walki. Zamek powrócił w ręce królewskich kasztelanów i żupanów szaryskich, a w roku 1436 otrzymał go możny ród węgierski Perényich.

Gdy po śmieci Zygmunta Luksemburskiego na Węgrzech wybuchły walki o sukcesję, Elżbietę Luksemburską wspierał w walce z Władysławem Warneńczykiem czeski kondotier Jan Jiskra, który w marcu 1441 roku opanował zamek i usadził w nim swojego dowódcę Matěja z Kněžic. Matěj z Kněžic pozostawał lojalny do czasu osłabienia pozycji Jiskry i wkrótce przystał do bratrzyków (bratříci – słowaccy husyci, zorganizowani na wzór braci czeskich). W 1461 roku wojsko pod dowództwem Stefana Zápolyi po oblężeniu zdobyło zamek, a król Maciej Korwin odzyskaną warownię zwrócił w ręce Perényich.

W roku 1526 podczas bitwy pod Mohaczem zginął król Ludwik II Jagiellończyk, a rodzina Perényi poparła Jana Zapolyę do tronu węgierskiego. W wyniku konfliktu w 1537 roku zamek będący we władaniu Piotra Perényiego został zdobyty przez wojska Ferdynanda Habsburga, który nowym jego właścicielem ustanowił swojego doradcę i dyplomatę Jerzego Wernhera. W tym też czasie zamek uzyskał najpełniejszą formę jako wieloczłonowa forteca z licznymi basztami, bastejami i bastionem w miejscu XIV-wiecznej bramy, chociaż rozbudowę rozpoczął jeszcze Piotr Perényi. Nowy pierścień murów postawiono wtedy na wałach dawnego słowiańskiego grodziska.

W roku 1642 (lub 1620) zamek przejęła rodzina Rakoczych, ale w 1660 roku zamek został mocno uszkodzony po wybuchu prochowni. W 1687 roku warownię ostatecznie opuszczono, wcześniej częściowo wysadzając i podpalając.

Zarówno na zamku jak i w nieopodal leżącym Wielkim Szaryszu piwo warzono już w średniowieczu. W szaryskich zapiskach cechowych z 1506 roku można znaleźć specjalny przywilej dla piwowarów. Miejscowe piwo warzono z chmielu rosnącego pod samym zamkiem. Do tradycji tych współcześnie nawiązuje Browar Szarysz (sł. Pivovar Šariš, będący częścią Pivovary Topvar) znany m.in. z piwa Smädný mních, odnoszącego się do trunku warzonego na Zamku Szaryskim przez mnichów.

Bibliografia

  • Agnieszka i Robert Sypek, Zamki i obiekty warowne Słowacji wschodniej, Warszawa, ISBN 83-7020-332-9.
  • Arkadiusz Wasielewski, Zamki i zamczyska Słowacji, Pruszków 2008, ISBN 978-83-89188-72-4.
Kategorie:
Zostaw komentarz
Wskazówki i porady
Zorganizowane przez:
Daniel B
13 july 2017
Nice place to visit ???? now under reconstruction
Marian J
12 august 2015
Velmi pekny vylet. Treba vidiet.
Pokaż więcej komentarzy
foursquare.com
Lokalizacja
Mapa
Adres

0.7km from Unnamed Road, 082 21 Veľký Šariš, Słowacja

Wskazówki
Kontakt
Referencje

Šarišský hrad na Foursquare

Zamek Szaryski na Facebook

Hotel Yasmin Ko?ice

rozpoczynając $200

Hotel Yasmin Ko?ice

rozpoczynając $0

City Residence Apartment Hotel

rozpoczynając $103

Hotel Ambassador

rozpoczynając $103

Hotel Zlaty Dukat

rozpoczynając $92

Penzión Zlatý Jele?

rozpoczynając $57

Polecamy zabytki w pobliżu

Widzieć wszystko Widzieć wszystko
Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Kościół św. Mikołaja w Preszowie
Słowacja

Kościół parafialny św. Mikołaja w Preszowie (słow. Dóm sv. Mikulá

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Kaštieľ Fričovce
Słowacja

Kaštieľ Fričovce jest atrakcją turystyczną, jeden z Zamki na Frič

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Bardiów
Słowacja

Bardiów (także: Bardiejów, Bardyjów, Bardejów; słow. Bardejov, niem.

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Ogród zoologiczny w Koszycach
Słowacja

Ogród zoologiczny w Koszycach – zoo na Słowacji w Koszycach, w dzi

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek Spiski
Słowacja

Zamek Spiski (słow. Spišský Hrad, niem. Zipser Burg, węg. Szepesi vár

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Spiska Kapituła
Słowacja

Spiska Kapituła (słow. Spišská Kapitula, węg. Szepeshely, niem Zips

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Katúň
Słowacja

Katúň jest atrakcją turystyczną, jeden z Dzwonnice na Katúň , Słowa

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Makowica Zborowska
Słowacja

Makowica – ruiny zamku, położonego w okolicy Zborowa na Słowacji. Pier

Podobne atrakcje turystyczne

Widzieć wszystko Widzieć wszystko
Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Neuschwanstein
Niemcy

Neuschwanstein, Nowy Łabędzi Kamień, XIX-wieczny zamek ne

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek na Hradczanach
Czechy

Zamek na Hradczanach, (cz. Pražský hrad) to zamek w Pradze w d

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek Świętego Anioła
Włochy

Mauzoleum Hadriana, Zamek św. Anioła (wł. Castel Sant'Angelo) – grob

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Frederiksborg
Dania

Zamek Frederiksborg (duń. Frederiksborg Slot) - historyczna

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Lednice–Valtice Cultural Landscape
Czechy

Lednice–Valtice Cultural Landscape (Čeština: Lednicko-valtický areá

Zobacz wszystkie podobne miejsca