Zamki w Łańcut

Zamek w Łańcucie

6 166 osoby zostały tutaj
8.4/10

Zamek w Łańcucie, Zamek Lubomirskich i Potockich w Łańcucie – dawna rezydencja magnacka w Łańcucie, która była jedną z najbardziej znaczących rezydencji arystokratycznych w całej Europie.

Dzieje zamku

Zamek powstał w obecnym miejscu i kształcie w 1. połowie XVII wieku, gdy został zakupiony przez Lubomirskich. Stąd często stosowana nazwa Zamek Lubomirskich w Łańcucie. Od tego czasu był przez kolejne pokolenia rozbudowywany i upiększany, przechodząc po drodze również kilka znacznych i udanych przebudów. Powstały również kolejne budynki a tereny fortyfikacji ziemnych zamieniono na ogrody. W roku 1745 właścicielem zamku w Łańcucie został marszałek wielki koronny Stanisław Lubomirski, którego żoną była Izabela Lubomirska z Czartoryskich (powszechnie nazywana księżną marszałkową). Po śmierci Stanisława Lubomirskiego pełne władanie nad zamkiem uzyskała jego żona, a z kolei po jej śmierci w roku 1816 Łańcut przeszedł w ręce jej wnuków Alfreda i Artura Potockich. W roku 1830 Łańcut stał się ordynacją z Alfredem Potockim jako pierwszym ordynatem. Artur Potocki otrzymał Krzeszowice.

Potoccy w czasie II wojny światowej nie byli prześladowani przez Niemców, a w zamku mieścił się sztab Wehrmachtu. Przed wkroczeniem Armii Czerwonej 1 sierpnia 1944 roku, Alfredowi Potockiemu udało się uciec na Zachód, bardzo wiele dóbr zamkowych za pozwoleniem Niemców wywieźć. W czasie działań wojennych II wojny światowej zamek nie ucierpiał.

Zamek został przejęty przez władze Polski Ludowej i zamieniony w muzeum. Dział Edukacji Muzealnej prowadzi zajęcia warsztatowe w oparciu o zbiory muzeum dla szkół podstawowych, gimnazjów i szkół średnich. Można tu zamówić lekcje m.in. na tematy biblijne i mitologiczne w malarstwie, judaizm – religia i sztuka, obyczaje i zwyczaje w dawnej Polsce, teatr dworski i tradycje żywych obrazów. Co do ostatniego tematu to służą mu m.in. oryginalne dekoracje teatralne i scenograficzne projekty z przełomu XIX i XX w., unikatowe w skali polskiej.

W nawiązaniu do tradycji zapoczątkowanych przez księżnę Izabelę Lubomirską zamek prowadzi ożywioną działalność muzyczną. Od 1960 roku nieprzerwanie do dziś, zawsze w maju, organizowana jest impreza, która nosiła pierwotnie nazwę Dni Muzyki Kameralnej. W 1981 roku przekształcono ją w Festiwal Muzyki, którego dyrektorem artystycznym został Bogusław Kaczyński. Festiwal jest jedną z najważniejszych imprez muzyki poważnej w kraju. Od 1975 roku organizowane są tu również mistrzowskie kursy interpretacji muzycznej.

W zamku łańcuckim kręcono także sceny polskiego dwóch znanych polskich filmów fabularnych: Trędowatej (1976) i Hrabiny Cosel (1968).

Zamek pełni również funkcje reprezentacyjne i służebne wobec instytucji państwowych. W 1996 roku odbyło się tu spotkanie 9 prezydentów państw Europy Środkowej. Dość często odbywają się w nim również sympozja naukowe. Osobom fizycznym i instytucjom prywatnym pomieszczeń zamkowych nie udostępnia się. Wyjątek uczyniono jedynie dwa razy – dla potomków byłych właścicieli. W zamku odbyły się uroczystości ślubne Stanisława Potockiego i Rosy Larco de la Fuente oraz część uroczystości pogrzebowych związanych ze sprowadzeniem do Polski prochów śp. Elżbiety z Radziwiłłów Potockiej, jej synów Alfreda i Jerzego oraz jego żony Susany Iturreguiy Orbegoso.

W 1981 r. Ministerstwo Kultury i Sztuki kupiło dla zamku w Galerii Heim w Londynie kilka portretów Potockich, a istniejąca od kilku lat Fundacja na rzecz Muzeum-Zamku w Łańcucie nabyła portret Alfreda I Potockiego pędzla Jana Tabińskiego. Na terenie zamku powstała też kolekcja sztuki cerkiewnej oraz izba pamięci 10 Pułku Strzelców Konnych. Do obiektów objętych oddziaływaniem muzeum włączono również ufundowaną przez jednego z Lubomirskich synagogę ze zbiorami judaików.

Wnętrza zamku

Na tle innych magnackich rezydencji w Polsce zamek w Łańcucie wyróżnia się – mimo strat – bogactwem zbiorów i zachowanymi założeniami parkowo-pałacowymi, a więc ogrodami, budynkami mieszkalnymi i służebno-gospodarczymi.

Po wejściu do zamku przechodzi się do Wielkiej Sieni, której układ zachował się aż z XVII wieku. Jest tam jeden filar i 4 przęsła sklepienia. Na sklepieniu znajdują się 3 herby rodzin spokrewnionych z Lubomirskimi (Czartoryskich, Sanguszków i Radziwiłłów) oraz herb samych Lubomirskich.

Najważniejsze sale zamku w Łańcucie to:

  • Sala Balowa
  • Jadalnia Wielka
  • Sala Kolumnowa
  • Teatr Dworski
  • Galeria Rzeźb

Oryginalne jest ich wyposażenie, w tym znakomita kolekcja pojazdów konnych wraz z akcesoriami. Do najcenniejszych dzieł sztuki należą m.in. autoportret Sofonisby Anguissoli z 1556 r. i rzeźba dłuta Antonia Canovy przedstawiająca Henryka Lubomirskiego jako Amora. W Łańcucie znajduje się obecnie również największy w Polsce i najlepiej zachowany przykład biblioteki magnackiej (liczącej 22 tys. woluminów).

Park

Wokół zamku znajduje się park o charakterze angielskiego parku krajobrazowego. Obecny jego kształt w znacznym stopniu powstał pod koniec XVIII i na początku XIX wieku kiedy należał on do Stanisława i Izabeli Lubomirskich. Księżna marszałkowa Izabela Lubomirska z zamiłowaniem dbała o sukcesywne powiększanie i ulepszanie zamkowych ogrodów, zamkowej Oranżerii oraz parku. Park ma obszar 36 ha i dzieli się na: park wewnętrzny w obrębie fosy i park zewnętrzny poza fosą na wschód od zamku. W skład parku wewnętrznego wchodzą Ogród Włoski i Ogród Różany. Na terenie parku znajduje się szereg obiektów zabytkowych: Oranżeria (1802), Zameczek Romantyczny (1800), ujeżdżalnia (1830), stajnie (1898), powozownia (1902), a także Storczykarnia (1904/2008).

Zobacz też

  • historia Łańcuta

Literatura dodatkowa

  • Banach Jerzy, Muzeum-Zamek w Łańcucie, Kraków 1961.
  • Baniukiewicz Elżbieta, Park w Łańcucie, Warszawa 1972.
  • Baniukiewicz Elżbieta, Wiśniowska Zofia, Zamek w Łańcucie, Warszawa 1970.
  • Biegański Krzysztof, Biblioteka muzyczna Zamku w Łańcucie. Katalog, Łańcut 1968.
  • Bogdanowski Janusz, Fortyfikacje łańcuckie na tle małopolskiej sztuki obronnej, Łańcut 1976.
  • Borcz Andrzej, Znaczenie Łańcuta w latach "potopu" (1655-1660), "Historia. Pismo Młodych Historyków" 1997, R. 5, nr 2, s. 211-228.
  • Bujak Adam, Łańcut. Zamek, Powozownia, Park, Olszanica 1998.
  • Cetnarski Stanisław, Miasto Łańcut. Z dziejów i własnych wspomnień, Wąbrzeźno 1937.
  • Cholewianka Aldona, Kolekcja trofeów egzotycznych w zbiorach Muzeum-Zamku w Łańcucie, [w:] "Spotkania z Zabytkami", 1989 nr 1.
  • Cholewianka Aldona, Konne portrety Potockich z Łańcuta, [w:] "Koń Polski", 1990 nr 5.
  • Cholewianka Aldona, Łańcuckie ekwipaże i wierzchowce hrabiny Potockiej, [w:] "Koń Polski", 1993, nr 3.
  • Cholewianka Aldona, Portrety Khafifana, [w:] "Koń Polski", 1989, nr 6.
  • Cholewianka Aldona, Powozowe latarnie, [w:] "Spotkania z Zabytkami", 1993, nr 9.
  • Cholewianka-Kruszyńska Aldona, Pani Alfredowa. Maria z Sanguszków Potocka z Łańcuta, Warszawa 1998.
  • Fabijańska-Żurawska Teresa, Powozownia w Łańcucie. Przewodnik, Łańcut 1994.
  • Giemza Jarosław, Ikony XVI i XVII wieku w zbiorach Muzeum-Zamku w Łańcucie, [w:] Zachodnioukraińska sztuka cerkiewna. Dzieła – Twórcy – Ośrodki – Techniki. Materiały z Międzynarodowej Konferencji Naukowej, 10-11 maja 2003, Łańcut 2003, s. 17-52.
  • Jabłoński Krzysztof, Wojtowicz Wit, Zamek w Łańcucie, Warszawa 1991.
  • Jurasz Tomasz, Muzeum-Zamek w Łańcucie, Rzeszów 1991.
  • Kolijewicz Lesław, Jawczak Jerzy, Muzeum-Zamek w Łańcucie, Rzeszów 1983.
  • Kossakowska-Szanajca Zofia, Majewska-Maszkowska Bożena, Zamek w Łańcucie, Warszawa 1964.
  • Kruszyńska Aldona, Katalog zbiorów pojazdów konnych Muzeum-Zamku w Łańcucie. Kolekcja po rodzinie Potockich, Warszawa 1994.
  • Łańcut i okolice, [w:] Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, pod red. M. Omilanowskiej i J. Sity, t. III, z. 5, Warszawa 1994.
  • Majewska-Maszkowska Bożenna, Mecenat artystyczny Izabelli z Czartoryskich Lubomirskiej /1736-1816/, Wrocław – Warszawa – Kraków 1976.
  • Majewska-Maszkowska Bożenna, Teatr w Łańcucie, [w:] Pamiętnik Teatralny R.1962 s. 464-474.
  • Mauberg Helena, Pewna historia. Czy Alfred Potocki uratował czy zdradził Zamek w Łańcucie, Warszawa 2001.
  • Nitkiewicz Maria, Biblioteka i życie kulturalne łańcuckiej rezydencji, Łańcut 1986.
  • Nitkiewicz Maria, Dział rolnictwa biblioteki zamkowej. Katalog, Łańcut 1981.
  • Nitkiewicz Maria, Katalog czasopism biblioteki zamkowej w Łańcucie, Łańcut 1977.
  • Nitkiewicz Maria, Szewski poniedziałek oraz dalsze dni tygodnia czyli życie codzienne w siedemnastowiecznym Łańcucie, Łańcut 1990.
  • Ogród i park Potockich w Łańcucie. Badania – Projekty – Realizacja 1999, [w:] Studia i Materiały. Ogrody 7(13), Warszawa 1999.
  • Piotrowski Józef, Zamek w Łańcucie. Zwięzły opis dziejów i zbiorów, Lwów 1933.
  • Potocka Elżbieta, Łańcut – wspomnienia od roku 1885 do roku 1915, Łańcut 1915.
  • Potocki Alfred, Chatelain en Pologne. Mémoires du Comte Potocki (Master of Lancut), Paris 1961.
  • Potocki Alfred, Master of Lancut. The Memoirs of Count Alfred Potocki, London 1959.
  • Prus-Niewiadomski, Łańcut, powozownia zamkowa, Łańcut 1967.
  • Rychlikowa Irena, Szkice o gospodarce panów na Łańcucie, Łańcut 1971.
  • Teodorowicz-Czerepińska Jadwiga, Zameczek Romantyczny w Łańcucie, Łańcut 1970.
  • Trojnar Barbara, Majolika w zbiorach Muzeum-Zamku w Łańcucie. Katalog, Łańcut 1988.
  • Trojnar Barbara, Serwisy toaletowe w Łańcucie, [w:] "Świat łazienek i kuchni", 2001, nr 2.
  • Wideryński Mariusz, Łańcut, Rzeszów 1991.
  • Wideryński Mariusz, Wojtowicz Wit, Zamek w Łańcucie, Warszawa 1998.
  • Więckowska Jolanta, Zamek w Łańcucie. Krótki przewodnik po zbiorach Muzeum, Łańcut 1972.
  • Wojtowicz Wit Karol, Park w Łańcucie, Rzeszów 1988.
  • Wojtowicz Wit Karol, Zamek w Łańcucie, Łańcut 1992.
  • Wójtowicz Zygmunt, Łańcut i okolice, Rzeszów 1981.
  • Ziembiński Janusz, Zamek w Łańcucie, Warszawa 1978.
  • Żurawska Teresa, Łańcut. Zamek – Powozownia – Park, Warszawa 1992.
  • Żurawska Teresa, Stajnie i powozownie zamkowe w Łańcucie, Łańcut 1972.
  • Żurawska Teresa, Zbiory Powozowni Zamkowej w Łańcucie, Rzeszów 1998.
  • Żurawski Jerzy, Łańcut, Warszawa 1966.

Linki zewnętrzne

Шаблон:Commons

Kategorie:
Zostaw komentarz
Wskazówki i porady
Zorganizowane przez:
Aniela H
16 august 2013
Wozownia is a must! 50 oryginal carrieges. The largest collection in Europe
Sebastian H
16 august 2013
Kup przewodnik audio tylko po to żeby moc sobie spokojnie pospacerowac, a nie być skazanym na zwiedzanie w grupie.
Pokaż więcej komentarzy
foursquare.com
Lokalizacja
Mapa
Adres

0.2km from 3 Maja, 37-100 Łańcut, Polska

Wskazówki
Godziny otwarcia
Wed 9:00 AM–4:00 PM
Referencje

Zamek w Łańcucie na Foursquare

Zamek w Łańcucie na Facebook

Bristol Tradition & Luxury Hotel

rozpoczynając $75

Bristol Tradition and Luxury

rozpoczynając $70

Hilton Garden Inn Rzeszow

rozpoczynając $76

Best Western Plus Ferdynand Hotel

rozpoczynając $45

Hotel Hubertus Rzeszów

rozpoczynając $47

Hotel Schanel Residence

rozpoczynając $54

Polecamy zabytki w pobliżu

Widzieć wszystko Widzieć wszystko
Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Synagoga w Łańcucie
Rzeczpospolita Polska

Synagoga w Łańcucie – synagoga znajdująca się w Łańcucie przy placu J

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Węgierka (województwo podkarpackie)
Rzeczpospolita Polska

Węgierka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powi

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek w Rzeszowie
Rzeczpospolita Polska

Zamek w Rzeszowie – jeden z głównych zabytków miasta wybudowany w lata

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Kościół Wszystkich Świętych w Bliznem
Rzeczpospolita Polska

Kościół pw. Wszystkich Świętych - gotycki, drewniany kościół usytuow

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Blizne
Rzeczpospolita Polska

Blizne – wieś w gminie Jasienica Rosielna w powiecie brzozowskim w wo

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek w Krasiczynie
Rzeczpospolita Polska

Zamek w Krasiczynie

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Pałac w Birczy
Rzeczpospolita Polska

Pałac w Birczy – znajduje się na zamkowym wzgórzu na wschód od miast

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Pałac Dzieduszyckich
Rzeczpospolita Polska

Pałac Dzieduszyckich jest atrakcją turystyczną, jeden z Pałace na Roż

Podobne atrakcje turystyczne

Widzieć wszystko Widzieć wszystko
Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
San Leo Castle
Włochy

San Leo Castle (Italiano: Forte di San Leo) jest atrakcją

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek Królewski w Warszawie
Rzeczpospolita Polska

Zamek Królewski w Warszawie – barokowo-klasycystyczny zamek kr

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek w Złoczowie
Ukraina

Zamek w Złoczowie – zabytek; od daty jego powstania w latach 1634 - 16

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek Bogensperk
Słowenia

Renesansowy zamek z początku XVI wieku w Słowenii. Znajduje się w gó

Dodaj do listy życzeń
Byłem tu
Odwiedził
Zamek na Hradczanach
Czechy

Zamek na Hradczanach, (cz. Pražský hrad) to zamek w Pradze w d

Zobacz wszystkie podobne miejsca